Time-out, Phạt trẻ một mình - Phần 2

Time-out, Phạt trẻ một mình - Bạn đã tìm hiểu về phương pháp này chưa? Có lẽ nó sẽ rất bổ ích khi bạn dạy trẻ bướng bỉnh và hướng bé đi vào khuôn khổ tốt hơn là quát nạt hay đánh bé. Mời bạn xem chi tiết Time-out, Phạt trẻ một mình - Phần 2

Time-out, Phạt trẻ một mình - Phần 1 

Time-out, Phạt trẻ một mình - Phần 3

1, Thời gian bao lâu giữa các lần đếm?

Đủ dài để cho trẻ có thời gian điều chỉnh, hoặc khảng từ 3 đến 5 giây. Bạn không cho trẻ nửa giờ để trẻ tiếp tục cơn của mình trước khi bạn đếm 2. Bạn cũng không nên đếm "1" vào 9 giờ sáng rồi đếm "2" lúc 11 giờ và đếm "3, phạt 5 phút" lúc 3 giờ chiều. Cách nhìn của trẻ dao động trong khoảng 5 phút kế và 5 phút trước đó. Vì vậy chúng ta có luật 20 (hoặc 30) phút: nếu trẻ làm 3 việc xấu trong khoảng thời gian 20 phút, mỗi việc đều đếm vào tới 3. Nhưng nếu trẻ làm một việc gì. bạn đếm 1, rồi 20 phút hoặc hơn trôi qua và sau đó trẻ làm một việc xấu khác, bạn đếm lại 1. Rất ít trẻ trở nên mánh khóe với việc này, làm một việc xấu, chờ 20 phút trôi qua và nhận ra rằng "Bây giờ con thoát 1 chuyện!"

Lưu ý: nhiều giáo viên không sử dụng luật 20 phút bởi vì với 25 em học sinh một lớp, luật này sẽ tạo cơ hội cho nhiều hành động xấu diễn ra trong thời gian ngắn. Thay vào đó, luật được dãn ra hết nguyên 1 tiết hoặc nửa ngày, tùy theo độ tuổi của trẻ.

Time-out, Phạt trẻ một mình - Phần 2

Time-out, Phạt trẻ một mình - Phần 2

2, Đếm 1-2-3 có làm trẻ ghét phòng mình không?

Không nếu bạn thực hiện đúng. Nếu pp đếm được thực hiện đúng, nó đơn giản và hiển nhiên. Thứ làm cho trẻ ghét phòng mình là tất cả những việc như la hét, kêu tên, khinh thường, mỉa mai, hoặc đánh con nếu như bạn không dùng pp này.


3, Căn phòng có cần là môi trường vô trùng không (sterile environement)?
Không. Nhiều sách nói với bạn là căn phòng dùng để time-out nên giống như một căn phòng ở trại cải tạo. Điều này không cần thiết. Đứa trẻ có thể vô phòng đọc sách, ngủ, nghe đài, chơi Lego, v.v... Trẻ không nhất thiết phải ở trên giường. Tuy nhiên, để an toàn, có 3 thứ bị cấm: không điện thoại, không có bạn, không TV, Nintendo hoặc trò chơi điện tử. (Mình thêm vào là không laptop, ipad).
Một số người hỏi: "À vậy thì làm sao pp đếm phạt có hiệu quả được? Con tôi nói là time-out là bình thường với nó-- nó không quan tâm và nó chỉ cần lên lầu và chơi thôi". Đừng để ý tới trẻ nào nói "Con không quan tâm". Lời nói đó có nghĩa là trẻ có quan tâm. Và nếu như phòng của trẻ là một nơi tốt để chơi thì đáng lẽ nãy giờ trẻ phải lên phòng. Sự thật là, sức mạnh của pp đếm 1-2-3 không đến từ bản thân hình thức phạt, nó đến từ sự ngăn chặn, can thiệp vào hành động của trẻ. Không ai, kể cả bạn, lại thích bị can thiệp.

4, Bạn có thể đếm những hành động xấu khác nhau đến 3 không?

Được. Thực tế, bạn cần phải làm như vậy. bạn sẽ phát điên nếu như bạn cứ phải bắt đầu đếm cho mỗi hành động hư. Vì vậy, nếu con bạn đẩy em gái, đếm "1", ném khối gỗ qua phòng, đếm "2", và sau đó (trong vòng 20 phút), hét vào mặt bạn, "3, phạt 5 phút", và đứa trẻ biến lên phòng.

Mẹ có thể đếm 1, cha đếm 2 và cha hoặc mẹ đếm 3. Thực tế, chúng tôi khuyến khích bạn cùng đếm. Thật vậy, sẽ tốt hơn nếu cha và mẹ cùng thực hiện pp này, bởi vì trẻ sẽ biết cả hai đề ủng hộ pp này và nghiêm túc thực hiện. Sự tham gia của cả hai người làm trẻ dễ dàng điều chỉnh hành vi.

5, Bạn có thể làm lơ mọi thứ không?

Được, nhưng đừng ở lúc bắt đầu. Khi mới bắt đầu, khi không chắc chắn, ĐẾM! Sau một thời gian, khi bạn đã thấy con phản ứng tốt sau lần đếm 1 hoặc 2, bạn có thể thả lỏng một chút ít. Nói cách khác, sau khi quen với chương trình, trẻ có thể vẫn làm hành động xấu trước mặt bạn nhưng bây giờ trẻ có thể cảm giác được là bạn sẽ đếm. Thỉnh thoảng, nếu bạn không nói gì, trẻ vẫn tự giác điều chỉnh và ngưng hành động xấu. Phản ứng này là lý tưởng bởi vì bây giờ đứa trẻ tự tiếp thu được luật.

Vậy làm sao biết khi nào thì nên đếm? Điều này không khó. Hầu như lần nào bạn cảm thấy hành động nào ngứa mắt, tức hành động đó là xấu, bạn nên đếm. Để chắc chắn, bạn có thể (hoặc cùng với chồng/ vợ bạn) lập ra một danh sách những hành động có thể bị đếm và cho trẻ biết. Một số bậc cha mẹ và giáo viên còn giúp trẻ lập ra danh sách này.

6, Nếu có người khác đến nhà thì sao?

Để tiện thảo luận, chúng tôi chia những người có thể đến nhà bạn thành 3 nhóm: những trẻ khác, những cha mẹ khác (có hoặc không có trẻ con theo cùng), và cuối cùng là ông bà.

Những trẻ khác: Nếu con của bạn có bạn đến nhà, cứ đếm con như thể không có ai khác ở đó. Nếu con bạn bị phạt một mình, con sẽ đi vào phòng và--nhớ rằng--bạn của con không được đi theo. Chỉ giải thích cho đứa trẻ còn lại là bạn đang dùng một hệ thống kỳ lạ và bạn của đứa trẻ sẽ quay trở lại chơi cùng sau 5 phút. Nếu như con bạn nói với bạn rằng, "Cha ơi, thật là xấu hổ khi cha đếm con trước mặt các bạn," thì bạn hãy nói cho con biết 1 lần, "Nếu như con không muốn bị xấu hổ, hãy cư xử đàng hoàng".

Một việc khác bạn có thể làm trong tình huống này là đếm luôn bạn của con. Dù sao, đó là nhà của bạn. Tuy nhiên, nếu cha mẹ của đứa trẻ ở đó, tốt hơn hết là bạn nên hỏi ý kiến trước khi bạn kỷ luật đứa trẻ.

Một chút xíu thay đổi, đặc biệt khi bạn có con cực kỳ khó bảo là "1-2-3, 1-2-3, 1-2-3: ra khỏi nhà mà chơi". Tức là sau khi đã bị time-out 3 lần, thay vì yêu cầu con vào phòng lần nữa, cả hai đứa trẻ có thể phải ra khỏi nhà trong một thời gian nhất định (chú ý là thời tiết không khắc nghiệt) (mình nghĩ là cũng phải an toàn, vì nhà bên Mỹ thường có sân, nếu nhà VN không có sân thì chắc cho ra ban công, nhưng phải có người trông chừng kẻo xe cộ). Hoặc tốt hơn, 1-2-3, 1-2-3, 1-2-3, yêu cầu chúng qua nhà bạn của chúng mà chơi!

Những người lớn khác: Nếu như bạn có người khác đến nhà, hãy làm quen với việc đếm con mình trước mặt người khác. Bạn có thể hơi ngượng ngùng lần đầu tiên nhưng làm quen với việc đếm con trong những hoàn cảnh này là một ý tưởng hay. Nếu không, con bạn sẽ "đánh hơi" được bạn dễ dàng hơn khi có những người khác xung quanh.

Khi bạn đếm trước mặt một người cha/mẹ khác, một điều ngạc nhiên xảy ra. Bạn đếm "1", và con bạn ngưng ngay hành động xấu. Người khác sẽ nhìn bạn như thể muốn hỏi "Bạn đã làm gì vậy?!" Nói với các bậc cha mẹ đó về pp đếm 1-2-3 và giải thích cách thực hiện.

Ông bà: Liên quan đến pp đếm 1-2-3, có 3 dạng ông bà dù là họ đến thăm bạn hay bạn đến thăm họ. Dạng đầu tiên-cũng là dạng hiếm nhất- dạng ông bà hợp tác với cha mẹ (the cooperative grandparent). Họ đếm cùng với bạn. Bạn đếm 1, bà ngoại đếm 2, và cứ thế tiếp tục. Nhưng chuyện này không xảy ra nhiều.

Dạng thứ hai là dạng ông bà mà bạn cảm thấy dễ chịu khi họ ở cạnh bên: ông bà thụ động (the passive granparent). Bà không tham gia, nhưng bà để bạn một mình và không can thiệp. Điều này cũng tốt.

Dạng thứ ba là dạng ông bà đối nghịch (the antagonistic grandparent). Họ có thể nói với bạn những câu đại loại như, "Con phải đọc sách để biết cách nuôi dạy con à?! tại sao, khi ta còn nhỏ, tất cả việc mà cha ta làm là nhìn vào dây nịt của cha...", vân vân và vân vân. Thông điệp của họ là bạn không cần đến phương pháp tâm lý hiện đại nào cả.

Một dạng khác của ông bà đối nghịch sẽ chen vào việc của bạn. Bạn nói với con, "3, phạt 5 phút" và trước khi con di chuyển thì bà chen vào và nói, "Ồ, đứa cháu bé bỏng chẳng làm gì hư cả. Lại đây và ngồi vào lòng bà một chút xíu".

Một số cha mẹ có thể hỏi, "Liệu bạn có thể đếm ông bà không?" Có thể là không, nhưng bạn phải giữ lập trường. Bạn có thể nói đại loại thế này, "Mẹ biết không, con yêu mẹ rất nhiều, nhưng đây là con của con và đây là cách mà chúng con nuôi dạy chúng. Nếu như ba mẹ không đồng tình thì ba mẹ có thể đến thăm ngắn đi ạ." Không dễ để nói nhưng quan trọng.

Bạn có thể tưởng tượng sẽ nói thế với cha mẹ của bạn không?!


(Ngân Hà dịch từ "1-2-3 Magic-- Effective Discipline for Children 2-12" by Thomas W. Phelan, Ph.D)

Bình luận Facebook
Tin mới

Các tin khác